اخبار برگزیده

کد خبر:297805
پ
آب
صنایع گزارش می‌دهد:

اتلاف آب خوزستان با تولید برق مازاد/ تبدیل بحران آب به فرابحران در سال ۱۴۰۰

سوءمدیریت منابع آب خوزستان و تغییر اولویت کاربری سدها از ذخیره آب به تولیدکننده برق دلیل اصلی تشدید بحران خشکسالی در خوزستان است.

سوءمدیریت منابع آب خوزستان و تغییر اولویت کاربری سدها از ذخیره آب به تولیدکننده برق دلیل اصلی تشدید بحران خشکسالی در خوزستان است.

 

*** بحران آب خوزستان

 

به گزارش صنایع، زمانی که نامی از عطش و تشنگی برده می‌شود، بلافاصله ذهن‌ها به سمت مظلومیت هدایت می‌شود.

اصلا تشنگی برای ما نماد مظلومیت شده است.

این نماد مظلومیت در روزهای اخیر گریبان مردم بخش‌های زیادی از کشور را گرفته است اما در برخی از مناطق نظیر جنوب غربی کشور شاهد شدت گرفتن بحران کمبود آب و تشنگی مردم هستیم.

به استناد آخرین آمار ارائه شده در حال حاضر نزدیک به ۱۵۰۰ روستای واقع در مرز سیاسی استان خوزستان، در شرایط تنش آبی گسترده قرار گرفته اند و وضعیت دشواری را سپری می‌کنند.

نکته قابل توجه در ارتباط با مشکلات مردم خوزستان آن است که دقیقا در همین مناطقی که گرفتار کمبود آب هستیم، در ۲ سال گذشته شاهد وقوع سیلاب بودیم که در آن برهه زمانی خسارات بسیار زیادی را به زندگی مردم وارد کرد.

 

*** سیل و خشکسالی پیاپی

 

در همین راستا ممکن است این سوال به وجود بیاید که چرا در هر ۲ حالت خشکسالی و ترسالی منطقه خوزستان باید درگیر بحران‌های متفاوت شود و اساسا چرا با وجود منابع عظیم آبی به وجود آمده در ابتدای سال ۹۸، خوزستان در حال حاضر اسیر مسئله خشکسالی شده است؟

پیش از پاسخ به این سوال باید گفت از ابتدای دهه ۹۰ علائم تغییرات اقلیمی در کشور ما با افزایش ۲ تا ۲٫۵ درجه‌ای میانگین دما آشکار شد.

این مسئله سبب می‌شود که شاهد ۲ پدیده همزمان کاهش مجموع بارندگی و افزایش شدت بارش‌ها باشیم.

به زبان ساده‌تر اگر در سال‌های گذشته ۱ سطل آب باران در ۳۰۰ روز از ۳۶۵ روز سال در یک منطقه جمع می‌شد، حال تنها نیمی از این سطل در اثر بارش ۲ روز از ۳۶۵ روز سال جمع‌آوری می‌شود و در بقیه روزهای سال خبری از آب نیست.

این یعنی کشور به طور مستمر با پدیده سیل و خشکسالی‌های پیاپی روبرو می‌شود و به زبان علمی دوره بازگشت ترسالی و خشکسالی بسیار کوتاه شده است.

در چنین شرایط، رویکرد حکم‌رانی آب کشور باید متناسب با شرایط جدید اصلاح شود.

این اصلاح در قالب سیستم مدیریت جامع سیلاب و همچنین مسئله مدیریت مصرف دوران خشکسالی تعبیه شود.

 

*** آب خوزستان

 

با آگاهی از لزوم تغییر رویکرد حکم‌رانی آب کشور، بررسی دلایل پدیده کمبود آب خوزستان میسر است.

بر همین اساس اولین عامل کمبود آب خوزستان مسئله کاهش بارندگی است که در سال آبی جاری متوجه کشور شده است.

به استناد اطلاعات به دست آمده از میزان بارش‌های بالادست سدهای استان خوزستان، میزان بارش زیر حوضه کارون و کرخه به ترتیب ۳۸ درصد و ۳۱ درصد کمتر از متوسط ۵۰ سال بارندگی ثبت شده در کشور است.

در شرایطی که کاهش بارندگی به عنوان یک عامل طبیعی بر شرایط امروز خوزستان تاثیرگذار است اما نمی‌توان از نقش قابل توجه مدیریت نامطلوب منابع آب خوزستان در دو سال گذشته چشم پوشی کرد.

زمانی که به وضعیت سدهای ۱۱ گانه استان خوزستان در فروردین ۹۸ نگاهی می‌اندازیم، شاهد این مسئله هستیم که ۵ سد سیمره، کرخه، شهید عباسپور، کارون ۳ و سد کوثر به طور ۱۰۰ درصد پر از آب بوده اند و مابقی سدها به جز سد مسجد سلمیان بیشتر از ۹۰ درصد ظرفیت خود را به آب ناشی از بارندگی اختصاص داده‌ بودند.

 

 

اخبار مهم صنایع:

تخصیص ۲۵۰ میلیارد تومان اعتبار مالی برای رفع مشکلات خوزستان

تعطیلی کلیه پاساژها تا اطلاع ثانوی

افزایش ۶۰ درصدی خرده‌فروشی‌های کسب و کارهای اینترنتی

 

 

*** وضعیت سدهای استان خوزستان در ۲ سال اخیر

 

تصویر زیر وضعیت سدهای استان خوزستان در ۱۷ فروردین ۱۳۹۸ را نشان می‌دهد.

با وجود چنین منابع آبی، به نظر می‌رسید خوزستان تا سال‌ها مشکل آب نداشته باشد اما پایش سدهای این استان در تاریخ ۲۳ تیرماه سال ۱۴۰۰ دقیقا ۲۷ ماه پس از فروردین ۹۸، بیانگر آن است که ۳ سد کارون ۴، کارون ۳ و سد شهید عباسپور آبی برای تخلیه ندارند و سد کرخه نیز به کمترین تراز آبی ۲ سال گذشته خود رسیده است.

تصویر زیر وضعیت سدهای استان خوزستان در ۲۴ تیرماه سال ۱۴۰۰ را نشان می‌دهد.

 

*** سدهایی که به جای ذخیره آب، برق تولید کردند

 

در همین راستا متهم ردیف اول اتلاف منابع آبی در ۲ سال گذشته، تغییر رویکرد استفاده سد از مدیریت منابع آب به سمت تولید برق است.

در سال ۱۳۹۹ با وجود رشد مصرف برق، شاهد عبور بدون خاموشی از اوج بار مصرف بودیم، این اتفاق در شرایطی رخ داد که به اذعان مدیرعامل وقت شرکت مدیریت منابع آب ایران نیروگاه‌های برقابی واقع در سدهای کشور ۹ درصد بیشتر از تعهد خود نسبت به تولید برق اقدام کرده بودند.

این یعنی منابع آبی ناشی از سیلاب سال ۹۸ با هدف تولید برق به مناطق پایین دست هدایت و در نهایت بدون استفاده تلف می‌شد.

علاوه بر این سیستم مدیریت منابع آب خوزستان در سال جاری نسبت به سال ۹۹ بهبود نیافت و بر خلاف پیش‌بینی‌های صورت گرفته پیرامون تنطیم دبی سدها به منظور جلوگیری از خشکسالی شاهد اضافه برداشت آب با هدف تولید برق بودیم.

در همین راستا با توجه به اینکه نیروگاه‌های حرارتی کشور در زمستان مجبور به تولید برق شدند و زمان تعمیرات خود در بازه حداقل مصرف برق کشور را از دست دادند، تعمیرات نیروگاهی به اسفندماه و اردیبهشت ماه منتقل شد.

همین مسئله سبب شده تا برق جایگزین نیروگاه‌های حرارتی توسط سدها تامین شود و آب سد در شرایطی که بحران آب پیش رو بود، به دلیل تولید برق رها شود.

بر اساس اطلاعات به دست آمده از وزارت نیرو، برداشت آب از ۲ سد کارون ۴ و کارون ۳ بر خلاف مدل‌های ارائه شده برای تخلیه آب بوده است و فراتر از میزان پیش‌بینی شده انجام شده است.

مسئله قربانی کردن منابع آبی در شرایط خشکسالی با هدف تولید برق یک نمونه از سوء مدیریت گسترده مسئولان وزارت نیرو در خوزستان به شمار می‌رود که با وجود پیش‌بینی خشکسالی مورد توجه قرار گرفته است.

 

***  اشتباهات رهاسازی آب پشت

 

نکته قابل توجه در مسئله بحران آب خوزستان آن است که اشتباه رهاسازی آب در شرایط خشکسالی بار دیگر و با فشارهای مقامات برای مدیریت موقت افکار عمومی در حال انجام است.

در شرایط کنونی و بدون توجه به هشدارهای هواشناسی پیرامون تداوم شرایط خشکسالی در سال آبی جاری میزان خروجی آب سد کرخه ۲ برابر میزان پیش‌بینی شده تنظیم شده است.

میزان خروجی سد کرخه با درنظر گرفتن عبور از شرایط تنش آبی آبان و آذرماه سال ۱۴۰۰ معادل ۷۵ تا ۸۰ متر مکعب بر ثانیه انجام شده است.

به عبارت دیگر با خروجی آب در حد ۷۵ متر مکعب زمینه تامین آب خوزستان در آبان و آذرماه نیز وجود دارد.

این درحالی است که ۲ برابر کردن این خروجی و رسیدن به عدد ۱۶۰ متر مکعب بر ثانیه می‌تواند استان خوزستان را در آبان و آذر ماه با شرایط بسیار نامطلوب از لحاظ تامین آب مواجه کند و بحران آب را به فرا بحران بدل بسازد.

 

*** فرابحران آب خوزستان

 

به گزارش صنایع، گفتنی است، هشدار کارشناسان هواشناسی پیرامون تداوم شرایط بارش در فصل آبی جاری است که خطر فرابحران آب خوزستان را از همیشه نزدیک‌تر می‌کند.

طبیعی است در شرایط کنونی مسئولان و متولیان مسئله آب خوزستان باید با واقع بینی نسبت به مدیریت شرایط اقدام کنند و در طولانی مدت ضعف مدیریتی وزارت نیرو را با حرکت به سمت حکم‌رانی موثر آب تغییر دهند.

 

 

انتهای پیام///

منبع
صنایع
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 1 =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول