کد خبر:279287
پ
ظریف
گفتگو

آیا فایل صوتی محمد جواد ظریف برای کشور تبعات حقوقی و دیپلماتیکی به همراه خواهد داشت؟

برخی کارشناسان مسائل حقوقی و بین‌المللی معتقدند مواضع منتشر شده از ظریف در فایل صوتی اخیر به خصوص در پرونده ساقط کردن هواپیمای اوکراینی می‌تواند تبعات حقوقی و دیپلماتیک برای کشور به دنبال داشته باشد.

برخی کارشناسان مسائل حقوقی و بین‌المللی معتقدند مواضع منتشر شده از ظریف در فایل صوتی اخیر به خصوص در پرونده ساقط کردن هواپیمای اوکراینی می‌تواند تبعات حقوقی و دیپلماتیک برای کشور به دنبال داشته باشد.

 

*** انتشار فایل صوتی محرمانه؛ تلاشی برای به شکست رساندن نشست وین یا تخریب سیاسی؟

 

به گزارش خبرگزاری صنایع، یکی از استادان دانشگاه و کارشناسان روابط بین‌الملل به سوالات پیش آمده پیرامون آثار و تبعات حقوقی و دیپلماتیک گفته‌های محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه در فایل صوتی سه ساعته پاسخ داده است.

محسن جلیلوند در پاسخ به این سوال که آیا انتشار فایل صوتی سه ساعتی محمد جواد ظریف آن گونه که حسن روحانی، رئیس جمهور عنوان کرد تلاشی برای به شکست کشاندن نشست وین است، اظهار داشت:

در پاسخ باید دو سوال اساسی را مطرح کرد.

اینکه چرا این فایل منتشر شده است؟ و دوم اینکه چرا در این بازه زمانی حساس این اتفاق، آن هم توسط شبکه‌های معاند جمهوری اسلامی ایران روی داده است؟ مضاف بر اینکه نباید محتوای سخنان ظریف را هم از نظر دور داشت، اما در کل باید اشاره کرد که به دلیل تلاقی مذاکرات وین با انتخابات ریاست جمهوری خرداد ماه پیش رو عملاً برجام، پرونده فعالیت‌های هسته‌ای کشور، تحریم‌ها، مذاکره و مسائلی از این دست خوانشی سیاسی پیدا می‌کند.

طبیعی است که در این فضای سیاست زده عملاً هر اتفاق و رویدادی هم با نگاه سیاسی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

در همین رابطه از یک طرف اصولگرایان انتشار این فایل را متوجه خود دولت و فردی مانند حسام الدین آشنا می‌کنند و در کنار آن اصلاح طلبان را هم مقصر می‌دانند با این هدف که ذیل انتشار این فایل افکار عمومی متوجه این مسئله شود که اکنون نهادهای انتصابی تاثیر و نفوذ جدی بر همه ابعاد و ارکان کشور دارند و انتخابات هم نمی‌تواند تغییری در وضعیت موجود ایجاد کند.

در طرف مقابل هم اصولگرایان به سیبل اتهامات بدل شده‌اند چرا که به باور حامیان برجام، اصولگرایان با انتشار این فایل و دامن زدن به فضای دو قطبی در کشور سعی دارند مذاکرات وین را به شکست بکشانند.

البته لازم به ذکر است که از نگاه من در این فایل صوتی، محمد جواد ظریف چیز جدید و ناگفته ای را مطرح نکرد.

بالاخره افکار عمومی در داخل و خارج کشور با این مسائل کما و بیش آشنا هستند.

تنها دو مسئله قابل ذکر است، این که تمام آن چیزی که جامعه بر آن اشراف و وقوف دارد، محمدجواد ظریف در یک فایل صوتی به طور جامع گرد آورده است و مسئله مهم دیگر زمان حساس کنونی است کشور در آستانه انتخابات قرار دارد.

این دو مسئله سبب شده است که انتشار این فایل صوتی حواشی و حساسیت‌های جدیدی را به دنبال داشته باشد.

 

*** انتشار فایل صوتی با برجام چه خواهد کرد؟

 

کارشناس حوزه روابط بین‌الملل در پاسخ به این سوال که اگر انتشار این فایل صوتی با هدف تاثیرگذاری روی نشست وین در دستور کار قرار گرفته باشد می‌تواند احیای برجام را به محاق ببرد یا خیر، بیان کرد:

من چنین تصوری ندارم.

خصوصاً اینکه دور چهارم مذاکرات وین که از دیروز سه‌شنبه آغاز شده است نشان می‌دهد که انتشار این فایل نتوانسته است مذاکرات را تحت الشعاع قرار دهد.

به هر حال تا قبل از تثبیت توان هسته‌ای ایران و غنی سازی کشور، پرونده مذاکرات توسط شورای عالی امنیت ملی پی گرفته می‌شد، اما با تثبیت توان هسته‌ای و افزایش درصد غنی سازی، پرونده مذاکرات از شورای عالی امنیت ملی به وزارت امور خارجه منتقل شد.

این مسئله نشان می‌دهد که اکنون متصدی پیگیری مذاکرات دستگاه سیاست خارجی و شخص وزیر امور خارجه است.

از این رو بعید به نظر می‌رسد که حاکمیت بخواهد پرونده برجام از وزارت امور خارجه بگیرد.

خصوصا که با حمایت‌های اخیر رهبری عملا مذاکرات و مسئله فعالیت‌های هسته‌ای به یک مقوله فراجناحی و فراقوه‌ای بدل شده است.

ضمن اینکه اکنون جمهوری اسلامی ایران سعی دارد مذاکرات وین فرسایشی و اصطلاحاً کشدار نشود چرا که وضعیت اقتصادی و معیشتی کشور، آن هم در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در یک شرایط بحرانی و بغرنج به سر می‌برد، لذا اگر شاهد تداوم و تشدید این شرایط به دلیل اعمال تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باشیم جامعه دیگر کشش و تحمل این وضعیت را نخواهد داشت.

در این صورت امکان وقوع هر سناریویی محتمل است.

از این جهت نیز یقینا انتشار فایل صوتی مذاکرات وین را تحت الشعاع قرار نمی‌دهد و یا احتمالاً تیم مذاکره کننده را عوض نمی‌کند.

چون این مسئله، نه تنها روند وین را به شکست می‌کشاند، بلکه این احتمال وجود دارد که دیگر طرف‌های برجامی و دولت بایدن تمایلی برای گفت وگو با تیم جدید نداشته باشند.

 

*** کارشکنی عمدی روسیه در شکست برجام 

 

جلیلوند در ادامه و در پاسخ به این سوال که آیا رئیس دستگاه سیاست خارجی کشور، روسیه را متهم به کارشکنی عمدی در به شکست کشاندن برجام کرده است، گفت:

همانگونه که اشاره کردم که آقای ظریف در این فایل صوتی چیز جدیدی برای افکار عمومی نداشتند و همه کمابیش با این مسائل آشنا بودند.

درباره جمله نگاه منفی و کارشکنی روسیه و چین در خصوص انعقاد برجام و نزدیک شدن بیش از پیش ایران به اروپا و ایالات متحده آمریکا، این مسئله برای افکار عمومی روشن بوده و هست که پکن و مسکو دل خوشی از برجام و به تبع آن پررنگ شدن مناسبات تهران با اروپا ایالات متحده ندارند.

شما به کتاب خاطرات جان کری مراجعه کنید.

در آنجا وزیر امور خارجه پیشین آمریکا عنوان می‌کند که من (جان کری) و محمد جواد ظریف در حال گفتگو بودیم که آقای لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه وارد می‌شود و عنوان می‌کند که آیا تو (ظریف) اجازه ای برای گفت وگو با وزیر امور خارجه آمریکا دارید؟!

در این لحظه وزیر امور خارجه کشورمان به نشانه اعتراض سعی داشته است که اتاق را ترک کند که با ممانعت جان کری مواجه می‌شود. این گفته‌ها عین خاطرات جان کری در کتابش است که تا به امروز هم کسی آن را نقض و یا تکذیب نکرده است.

جالب است که در جریان مذاکرات برجامی که طرف مقابل ما ایالات متحده ایالات متحده است، هیچ مقام آمریکایی این سخن را بیان نمی‌کند که آیا محمد جواد ظریف اجازه و اختیاری برای گفتگو و مذاکره دارد، اما روسیه که اصطلاحا دوست و شریک ماست این مسئله را مطرح می‌کند! ضمن این که به اذعان و تایید خود محمد جواد ظریف در همین فایل، آقای لاوروف در عکس برجامی هم حضور ندارد.

پس مشخص بود که روسیه و چین نگاه مثبتی به برجام نداشته و اکنون هم ندارد.

 

*** روابط مسکو و تهران پس از اظهارات ظریف در فایل صوتی چگونه خواهد بود؟

 

تحلیلگر مسائل بین‌الملل در پاسخ به این سوال که آیا روابط مسکو و تهران تحت الشعاع این مسئله قرار خواهد گرفت و آیا حداقل روابط پوتین و لاوروف با محمد جواد ظریف رو به افول نخواهد بود، اظهار کرد:

من بعید می‌دانم که روسیه با این منافع کلانی که برای خود در مناسبات با جمهوری اسلامی ایران تعریف کرده است بخواهد به دلیل گفته‌های وزیر امور خارجه کشورمان در یک فایل صوتی این منافع را کنار بگذارد.

واقعیت این است که، هم روسیه و هم چین روابط خود را در سطح راهبردی با جمهوری اسلامی ایران تعریف کردند تا بتوانند به موازنه قوا با ایالات متحده آمریکا بپردازند.

ضمن اینکه شما منافع روسیه در خصوص پرونده هسته‌ای ایران را نباید نادیده بگیرید.

مثلا قرار بود با مشارکت روسیه نیروگاه اتمی بوشهر ظرفیت جدی در تولید برق داشته باشد، اما اکنون این نیروگاه تنها تولید هزار مگاوات برق از توان ۶۰ هزار مگاواتی برق تولیدی داخل کشور را بر عهده دارد، آن هم در شرایطی که روسیه طی بیش از ۱۵ سال بالای ۱۵ میلیارد دلار بابت همین نیروگاه از ایران اخذ کرده است.

این در حالی است که امارات متحده عربی تنها ظرف سه سال یک نیروگاه اتمی ۴۰۰۰ مگاواتی را با بودجه ۴ میلیارد دلاری بنا کرده است.

در کنار آن مسکو در تمام رای‌گیری‌های شورای امنیت، نه تنها رای ممتنع نداده، بلکه رای به محکومیت ایران داده است.

پس می‌بینید که روسیه منافع جدی در پیچیده، بحرانی و بغرنج تر کردن پرونده فعالیت‌های هسته ای ایران دارد.

در عین حال باید به این مسئله اشاره کرد که در داخل کشور برخی از جریان‌ها و جناح‌های نزدیک به قدرت بنای جدی برای گسترش مناسبات با روسیه و چین دارند، اما در مقابل هم برخی جریان‌های سیاسی تمایلی به تحقق نگاه به شرق در سیاست خارجی کشور ندارد.

لذا تاکنون در کشور یک گفتمان واحد برای تعیین تکلیف در این خصوص شکل نگرفته است و هر دولت بنا به خواستگاه و نگاه سیاسی خود این مسئله را پی می‌گیرد.

در یک دوره احمدی‌نژاد نگاه به شرق را پررنگ می‌کند و در یک دولت دیگر مانند خاتمی و روحانی سعی بر تنش زدایی با جهان و گسترش مناسبات با غرب است.

تا زمانی که در داخل کشور به گفتمان واحد و جامعی در قبال راهبرد کلان سیاست خارجی نرسیم باید شاهد این تشتت آراء و به تبعش نفوذ و سیطره چین و روسیه در مناسبات ایران باشیم.

 

*** تبعات سیاسی اظهارات ظریف در خصوص ساقط شدن هواپیمای اوکراینی

 

جلیلوند در ادامه در پاسخ به این سوال که با توجه به ساقط شدن هواپیمای اوکراینی آیا اکنون کانادا و اوکرین می‌توانند با استناد به سخنان ظریف، ایران را در مجامع جهانی محکوم کرده و تبعات حقوقی و دیپلماتیک برای ایران شکل دهند، گفت:

بله کانادایی‌ها و اوکراینی‌ها می‌توانند این سخنان ظریف را به عنوان یک مدرک در پرونده ساقط کردن هواپیمای اوکراینی مطرح کنند.

برای مثال زمانی که هیات ایرانی در دیوان بین المللی علیه ایالات متحده آمریکا به دلیل اعمال تحریم‌ها و سیاست فشار حداکثری و آثار زیانبار آن روی ملت، ذیل عهدنامه مودت ایران و ایالات متحده آمریکا شکایت می‌کند، مقامات وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا در جایگاه پاسیخ گویی به سخنان مسئولین کشور استناد می‌کنند که بارها و بارها به صراحت عنوان داشته‌اند که تحریم‌های آمریکا تاثیر جدی بر وضعیت مردم ایران نداشته است، تحریم‌های آمریکا به شکست رسیده است.

تحریم نمی‌تواند اقتصاد ایران را فلج کند، اگر مشکلی در داخل کشور وجود دارد به دلیل بی لیاقتی و عدم مدیریت دولت است و مواضعی از این دست.

یعنی آمریکایی‌ها یک به یک این گفته‌ها را با ذکر منبع و مرجع انتشار به دادگاه ارائه کردند.

پس برای آمریکایی‌ها تفاوتی نمی‌کند که این سخنان به دلیل دعواهای جناح‌های قدرت در داخل کشور و از احساسات و شعار است یا خیر، برای آنها ملاک این است که مقامات و مسئولین جمهوری اسلامی ایران عنوان کرده‌اند که تحریم‌ها اثر مخربی بر اقتصاد ایران ندارد و جامعع تحت تاثیر سیاست فشار حداکثری آمریکا قرار ندارد.

در نتیجه می‌بینید که گفته‌ها و مواضع مسئولین ما می‌تواند مورد استناد قرار گیرد، اگر چه می‌تواند جنبه شعاری هم داشته باشد.

هرچند که در نهایت قاضی ادعای آمریکا را نپذیرفت و رای به صلاحیت دیوان برای رسیدگی به این مسئله داد.

 

*** تلاش طرفین دعوا برای اثبات عمدی بودن سانحه هواپیمای اوکراینی

 

کارشناس حوزه روابط بین‌الملل در پایان این گفتگو و در پاسخ به این سوال که آیا کانادا و اوکراین می‌توانند با استناد به سخنان ظریف مدرکی دال بر عمدی بودن ساقط کردن هواپیمای اوکراینی پیدا کنند، اظهار داشت:

اتفاقا مسئله و نکته مهم اینجا است، وگرنه خود مقامات ایرانی بارها عنوان کرده‌اند که این هواپیما به دلیل اشتباه اپراتور در شلیک موشک ساقط شده است، اما اوکراین و کانادا تاکید دارند که هواپیما توسط سپاه پاسداران و به عمد ساقط شده است.

پس در پاسخ مشخص به سوال شما طرف دعوا می‌تواند با استناد به سخنان محمدجواد ظریف ادعای خود مبنی بر عمدی بودن ساقط کردن هواپیما را ثابت کند.

زمانی که ظریف در این فایل صوتی بیان می‌کند که مقامات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از من خواستند که ساقط کردن هواپیمای اوکراین توسط شلیک موشک را تکذیب کند نشان می‌دهد که دلیلی پشت این پنهان کاری وجود دارد و آن دلیل تنها به عمدی بودن ساقط کردن این هواپیما باز می‌گردد.

اگر عمدی در ساقط کردن این هواپیما وجود نداشت چه دلیلی برای این پنهان کاری و فشار به وزیر امور خارجه برای تکذیب کردن شلیک موشک وجود دارد؟

 

*** انتشار فایل صوتی سه ساعته محمد جواد ظریف

 

به گزارش خبرگزاری صنایع، شایان ذکر است، با انتشار فایل صوتی سه ساعته محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه کشور اکنون علاوه بر جنجال‌های داخلی شاهد تبعات خارجی آن هستیم.

در همین رابطه جان کری، وزیر خارجه سابق آمریکا اظهارات منتسب شده به او در مصاحبه جنجالی مذکور را رد کرده است.

ظریف در فایل خود عنوان داشت که جان کری به او خبر داده اسرائیل در سوریه ۲۰۰ بار به مواضع ایران حمله کرده است.

این موضع گیری‌ها سبب واکنش بعضا تند مقامات سابق و کنونی آمریکا به خصوص دولت دونالد ترامپ شده است.

در این بین جمهوری‌خواهان سنای آمریکا هم در واکنش به این صحبت‌ها، خواستار استعفای جان کری شده‌اند.

اما به واقع سخنان و گفته‌های محمدجواد ظریف در این فایل صوتی می‌تواند تبعات و آثار حقوقی و دیپلماتیکی برای کشور به دنبال داشته باشد، به ویژه که وزیر امور خارجه با صحبت از ساقط کردن هواپیمای اوکراینی و یا کارشکنی روسیه در زمان انعقاد برجام می‌تواند حساسیت روس‎‌ها، کانادایی‌ها و اوکراینی‌ها و دیگر بازیگران را برانگیزاند.

دیپلماسی ایرانی

 

 

انتهای پیام///

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 2 =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول