کد خبر:251788
پ
پژوهشکده آمار
رئیس پژوهشکده آمار:

ارائه دو نرخ از یک متغییر در آمار رسمی، نظام آماری کشور را ضعیف می‌کند

رئیس پژوهشکده آمار معتقد است، ارائه دو نرخ از یک متغییر در آمار رسمی، نظام آماری کشور را ضعیف می‌کند.

رئیس پژوهشکده آمار معتقد است، ارائه دو نرخ از یک متغییر در آمار رسمی، نظام آماری کشور را ضعیف می‌کند.

 

*** ضرورت استفاده از آمار در سیاست‌گذاری‌های کشوری

 

به گزارش خبرگزاری صنایع، آئین رونمایی از گزارش جدید هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد با عنوان سنجش عدالت اجتماعی در ایران دهم دی‌ماه ۹۹ با حضور رئیس پژوهشکده آمار وابسته به مرکز آمار ایران برگزار شد.

 

اشکان شباک با تقدیر از هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد درباره تداوم فعالیت در عرصه شاخص‌سازی عدالت اجتماعی، اظهار کرد:

امروز همه به این باور قلبی رسیده‌اند که آمار برای نظام تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری کشور مهم و ضروری است و خوشبختانه توجه عملیاتی به این باور قلبی هم در سال‌های اخیر با تحولاتی همراه بوده است.

 

رئیس پژوهشکده آمار با بیان این که سامانه‌های یکپارچه و متصل آماری از پایگاه‌های مختلف داده در کشور در سال‌های اخیر ذیل موضوعاتی مانند «دولت الکترونیک» موردتوجه مقامات عالی‌رتبه کشور قرار گرفته است، گفت: 

رهبر معظم انقلاب در هفته دولت سال جاری بر شکل‌گیری سامانه یکپارچه اطلاعاتی و آماری تأکید کردند و پس از آن، مرکز آمار ایران تلاش کرد این مسیر را دنبال کند.

 

وی با اشاره به این که شاخص‌های اجتماعی برای پیشرفت همه‌جانبه کشور در شرایط کنونی مهم و ضروری هستند، افزود:

اگر ما در تحلیل شرایط اجتماعی، از جنبه‌های مختلف به داده‌های آماری توجه نکنیم، ممکن است دچار خطای تحلیلی یا یک‌سونگری در استنباط از داده‌های اجتماعی شویم و متأسفانه در برخی از موارد، «آمار» ابزار استفاده‌های سیاسی و جناحی شود.

کشور برای توسعه و رسیدن به جایگاهی در شأن خود، نیازمند آمار با رویکرد همه‌جانبه است.

 

*** فرهنگ اداری دستگاه‌های کشور برای «تبادل داده» بسیار نامناسب است

 

شباک به فعالیت‌های اخیر مرکز آمار ایران بر تولید شاخص‌های اجتماعی در کشور و تنوع آن‌ها اشاره کرد و یادآور شد:

ایران دارای نهادهای مختلفی است که در زمینه تولید داده‌ها و در حیطه شاخص‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند و هماهنگی‌هایی هم بین آن‌ها وجود داشته است اما به نظر می‌رسد جهت رسیدن به نقطه مطلوب نیازمند هماهنگی بیشتر این نهادها هستیم تا سامانه یکپارچه اطلاعاتی به دست آید.

 

رئیس پژوهشکده آمار با تاکید بر این که سازمان‌های رصد شاخص‌های اجتماعی هم داریم ولی باید تلاش کرد این فعالیت‌ها هماهنگ و هم‌راستا شود، خاطرنشان کرد:

مرکز آمار ایران آذرماه ۹۹، گزارش بهار ۹۹ از شاخص‌های اجتماعی را منتشر کرد و گزارش تابستان نیز در هفته‌های پیش‌رو منتشر خواهد شد.

به نظر می‌رسد بعد از انتشار شماره اول گزارش، دستگاه‌های مختلف نیز علاقه‌مند شدند تا داده‌های خود را برای تکمیل و ارتقای این گزارش به ما بدهند تا پوشش کامل‌تری از شرایط اجتماعی داشته باشیم.

 

وی با اشاره به این که دو روش مرسوم برای تولید داده‌های مرتبط با شاخص‌های اجتماعی مانند سایر شاخص‌ها وجود دارد، اظهار کرد:

اولین روش تولید داده‌های اجتماعی، روش‌های ثبتی و بر اساس تولید توسط دستگاه‌های اجتماعی و اداری است که با توجه به رویکرد نوین نظام آماری که ثبتی‌محور است، باید مبنا قرار گیرد.

در این زمینه بسترهای خوبی برای مباحثی مانند «قانون جامع آمار» یا «تبادل داده» وجود دارد اما از جهت فرهنگ اداری درون دستگاه‌ها و بعد در مواردی قانون‌گذاری نواقصی وجود دارد که در اجرای قانون نیز خود را نشان می‌دهد.

 

اخبار مهم صنایع:

 

واکنش رییس سازمان بورس به حمله تند وزیر صنعت/ گرانی فولاد را باید خارج از بورس دنبال کنید

 

حمله تند وزیر صنعت به مثلث وزارت اقتصاد، بورس کالا و فولادسازان

 

 

شباک با تصریح بر این که متأسفانه نگرش بسیاری از دستگاه‌های آماری کشور به «داده» به‌مثابه یک «تملک شخصی» است و لازم است فرهنگ دستگاه‌ها برای تبادل داده در کشور ارتقا یابد، گفت:

مرکز آمار ایران به‌عنوان مرجع داده‌های کشور هم در این زمینه دچار مشکل است.

تبادل داده برای حکمرانی شایسته لازم است و در این زمینه نواقص زیادی داریم.

 

رئیس پژوهشکده آمار با بیان این که روش دوم، پیمایش‌های اجتماعی است که به‌طور خاص در داده‌های اجتماعی به‌عنوان داده‌های مکمل لازم است انجام گیرد، افزود: 

ویژگی خاص و حساسیت بیشتر داده‌های مرتبط با پیمایش اجتماعی نیز نیازمند فعالیت گسترده است.

 

*** نهادهای پژوهشی کشور در تحلیل داده‌های آماری وارد شوند

 

وی به چشم‌انداز و افق روشن شاخص‌های اجتماعی در کشور اشاره کرد و افزود:

اتصال دانشگاه و نهادهای پژوهشی با مراکزی مانند مرکز آمار ایران از وجوه مختلف دارای اهمیت است.

نخست ارتقای بهره‌وری در تولید داده‌ها با توجه به هزینه‌بر بودن آن‌ها و دوم در مرحله تحلیل داده‌ها این همکاری‌ها مفید فایده است.

 

شباک با تاکید بر این که مراکز آماری در تولید داده‌ها از استانداردهای خاص خود تبعیت می‌کنند، گفت:

تولید داده و آمار یک کار فوق تخصصی و حسب قواعد خاصی است تا امکان مقایسه‌پذیری حفظ شود.

از طرف دیگر این مراکز نمی‌توانند وارد تحلیل تبیینی یا مراحل پیشرفته تحلیل داده (تحلیل استنباطی، پیش‌بینی و تجویزی) چرا که مراکز رسمی آماری باید بی‌طرفی باشند و میدان فعالیت دستگاه‌های پژوهشی در این زمینه فراهم است.

 

*** ناهماهنگی در ارائه اعداد یک شاخص، سرمایه اجتماعی نظام آماری را می‌بلعد

 

رئیس پژوهشکده آمار با بیان این که حکمرانی آمار و نظام منسجم و متحد آماری در کشور مهم و ضروری است، اظهار کرد:

بومی‌سازی داده‌های آماری باید بر اساس فرهنگ جامعه و محدودیت‌های آماری کشور انجام شود اما نظام آماری کشور در فضای حاکمیتی لازم است با هماهنگی و نرخ متحد در مورد شاخص‌های کلیدی اقدام کند تا اعتماد اجتماعی به‌نظام آماری کشور حفظ شود.

 

وی با تاکید بر این که آمار یک کالای عمومی و حاکمیتی است و در کالای عمومی، بحث رقابت‌‌پذیری معنا ندارد، افزود:

در مورد تولید آمارهای رسمی، اصلاً چیز پسندیده‌ای نیست که از یک متغیر، دو نرخ به دست بیاید.

 هرچقدر هم توجیه آماری داشته باشد، این نوع موازی کاری منجر به تضعیف سرمایه اجتماعی نظام آماری کشور می‌شود.

 

شباک با اشاره به این که نهادهای پژوهشی ممکن است در مورد داده‌های غیررسمی، آمارهای مختلف داشته باشند، گفت:

اما در مورد آمارهای رسمی، موازی کاری در نرخ‌هایی مانند رشد اقتصادی، اصلاً مناسب نیست و ضمن از دست رفتن منابع، نوعی سردرگمی برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران را ایجاد می‌کند.

 

رئیس پژوهشکده آمار در پایان با تصریح بر این که شاخص‌های اجتماعی باید به‌صورت منسجم از همان ابتدای فرآیند تولید داده‌ها مورد برنامه‌ریزی قرار گیرند، اظهار کرد:

قانون نظام آماری کشور در این زمینه باید مبنا قرار گیرد و مرکز آمار ایران به‌عنوان مرکز تخصصی آمار در کشور که یک وظیفه انحصاری در این زمینه دارد، باید در این تحول نقش‌آفرین باشد.

در شاخص‌های اجتماعی، انسجام و تقسیم‌کار حول یک مرکز واحد به نظر ضروری است تا این سردرگمی آماری در حیطه اجتماعی شکل نگیرد.

 

*** پژوهشگر هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد / روند نمره عدالت در کشور نگران‌کننده و به مرز هشدار رسیده است

 

پژوهشگر هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد دیگر سخنران این نشست با اشاره به این که گزارش «سنجش عدالت اجتماعی در ایران، ادامه کتاب «شاخصی برای عدالت است که ابتدای سال ۹۸ منتشرشده بود، اظهار کرد:

یکی از نقاط با اهمیت در زمینه شاخص‌سازی، رویکرد تداوم با هدف تکامل فرآیند شاخص‌سازی در حوزه مسائل اجتماعی کشور است.

این تکامل هم در نظریه مبنا، هم در انتخاب سنجه‌ها و شاخص‌ها و هم در استمرار اندازه‌گیری در طول زمان در عرصه عدالت اجتماعی از اهمیت برخوردار است.

پژوهشگر هسته عدالت‌‌پژوهی مرکز رشد با بیان این که گزارش حاضر«شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی» برای جمهوری اسلامی ایران را طراحی کرده، افزود:

این گزارش مبتنی بر نظریه مبنا از عدالت اجتماعی، به برآورد وضعیت پیچیده عدالت اجتماعی در ایران از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۷ در ایران پرداخته و به‌نوعی رصد و پایش دوم هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد از شرایط عدالت در جامعه امروز است.

 

حسین سرآبادانی به نقاط تمایز این گزارش از کتاب «شاخصی برای عدالت» اشاره کرد و گفت:

در این گزارش سه تغییر نسبت به کتاب شاخصی برای عدالت رقم خورده است.

افزودن داده‌های مرتبط با سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷، اصلاح و ویرایش شاخص ترکیبی با توجه به بازخورد نخبگان علمی و سیاستی کشور از شاخص‌های عدالت و از همه مهم‌تر، مبتنی بر نظرخواهی از خبرگان مطالعات عدالت، وزن‌دهی و اولویت‌بندی از بخش‌های مختلف شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی انجام پذیرفته است.

 

سرآبادانی در ادامه ضمن ارائه نتایج کلی این پایش از شرایط عدالت اجتماعی در کشور اظهار کرد:

ارائه تفصیلی نتایج این گزارش نیازمند مجال گسترده‌ای است اما روند شاخص‌ها در حیطه‌های گوناگون با شدت و ضعف برای نظام سیاست‌گذاری کشور هشدارآمیز است.

بخشی از نتایج این پایش به‌تدریج از طریق رسانه «گرای عدالت» در شبکه اجتماعی اینستاگرام و بله در حال ارائه است اما به‌صورت کلی نتایج ارزیابی شاخص‌ها نشان می‌دهد علی‌رغم برخی دستاوردهای مثبت در برخی حیطه‌های اقتصادی و اجتماعی در کشور، دو شوک اقتصادی گسترده در ابتدا و انتهای دهه نود شمسی، آثار و پیامدهای مثبت این دستاوردها را نیز کم‌رنگ‌ کرده است و نمره شاخص ترکیبی عدالت در بخش‌های مختلف را به مرز نگران‌کننده رسانده است.

 

*** جمعیت کودکان کار رشد ۴۰ درصدی و طول دوره انتظار خرید مسکن افزایش چند برابری داشته است

 

پژوهشگر هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد درباره شاخص‌های مهم در بازار کار، فقر و نابرابری و مسکن در سال‌های اخیر گفت:

اولین اثر شوک جدید اقتصادی و اجتماعی، آثار خود را در داده‌های سال ۱۳۹۷ منعکس کرده و پیش‌بینی آن است که این روند با شدت و قوت بیشتری در داده‌های سال ۹۸ و ۹۹ نیز منعکس شود.

تلاطم اقتصادی، اولین اثر خود را بر داده‌های رسمی اقتصادی گذاشته و به‌تدریج بحران از اقتصاد به حیطه شاخص‌های اجتماعی سرایت پیداکرده و می‌کند.

 

وی با بیان این که داده‌های مرتبط با سال ۹۷ در این گزارش نشان می‌دهد شاخص کار ناشایسته (به‌عنوان تقریبی از جمیعت کودکان کار) با رشد ۴۰ درصدی روبرو بوده است، اظهار کرد:

نمره کل شاخص ترکیبی «کاهش نابرابری» از پنج و ۲۹ دهم در سال ۱۳۹۶ به چهار و ۴۲ دهم در سال ۱۳۹۷ کاهش پیداکرده است که حاکی از شدت گرفتن عمق نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی در طی یک سال است.

داده‌های مرتبط با نرخ فقر نیز نشان می‌دهد نرخ فقر از ۱۵ و یک دهم درصد در سال ۱۳۹۰ به ۱۸ و ۶ دهم درصد در سال ۱۳۹۸ رسیده است.

 

سرآبادانی با تاکید بر این که توان‌پذیری مسکن یکی از شاخص‌های مهم اقتصادی-اجتماعی در کشور در فهم قدرت خرید خانوار در تهیه مسکن مناسب است، گفت:

نمره این شاخص از پنج و پنج دهم در سال ۱۳۸۵ به هشت و ۲ دهم در سال ۱۳۹۷ رشد کرده است.

نمره‌ای که در سال ۹۹ به مرز ۱۰ رسیده است و معنای این شاخص آن است که به‌طور متوسط خانوار شهری در سرتاسر کشور حدود ۳۰ سال طول می‌کشد یک‌خانه ۷۵ متری را با فرض پس‌انداز یک‌سوم درآمد ماهیانه خود خرید کنند.

 

وی با اشاره به این که این عدد برای شهرهایی مانند تهران ۲ و نیم برابر این مدت برآورد می‌شود، خاطرنشان کرد:

به همین دلیل روند تحقق عدالت در بخش مسکن در گرو رصد این شاخص در اقتصاد ایران است و در این محاسبه این فرض خوش‌بینانه لحاظ شده است که رشد قیمت مسکن در سال‌های آتی به‌اندازه نرخ رشد درآمدهای خانوار باشد.

 

*** شاخص‌سازی و سنجش در عرصه عدالت اجتماعی ضروری است

 

به گزارش خبرگزاری صنایع، پژوهشگر هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد در پایان به ‌ضرورت تداوم مسیر شاخص‌سازی و سنجش در عرصه عدالت اجتماعی اشاره و اظهار کرد:

حضور و مشارکت نهادهای آماری مانند مرکز آمار ایران و برخی دستگاه‌های اجرایی و سیاست‌گذاری کشور در این مهم منجر به ارتقای اثرگذار وضعیت سنجش وضعیت اجتماعی در ابعاد گوناگون مانند حیطه عدالت اجتماعی خواهد شد.

 

 

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری صنایع
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 4 =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول